Herfst
Thema: herfst
Eind september start het herfstseizoen. Tijd voor het thema herfst voor de kleuters! Haal de natuur in de klas en ga met je klas de natuur in. Dit is één van mijn favoriete thema's.
De opening
Met je blote voeten door krakende bladeren, gladde kastanjes, zacht mos, nat gras én harde takjes. Deze ervaring vergeten de kinderen nooit meer. Voor de ene zal het een feestje zijn en voor de ander spannend.
Wij mochten oude en overige lades van groep 3 en 4 gebruiken. We hebben gevraagd of alle collega's iets wilde verzamelen. Zo werd het vele voorbereidingswerk verdeeld én was het een fluitje van een cent!
Een uitje
Elk jaar ga ik met de klas op herfstschattenjacht!
Ieder kind neemt van thuis een eigen eierdoos mee. In sommige jaren reed ik met de klas naar het bos. Daarvoor waren wel behoorlijk wat ouders nodig om ons te begeleiden. De afgelopen jaren houden we het wat dichter bij huis en is de herfstschattenjacht veranderd in een gezellige herfstwandeling door de wijk.
Met één of twee ouders als begeleiding gaan we samen op pad, op zoek naar de mooiste herfstschatten. De kinderen vullen hun eigen eierdoos met alles wat ze onderweg vinden: blaadjes, eikels, kastanjes, dennenappels en andere herfstvondsten.
Eenmaal terug op school kun je ervoor kiezen om van de eierdozen echte herfstschatkistjes te maken! Met gouden, zilveren en andere kleuren verf versieren de kinderen de buitenkant van hun doos. Zo hebben ze niet alleen een leuke wandeling gehad, maar ook een prachtig eigen schatkistje vol herfstvondsten om mee naar huis te nemen.
Je kunt er ook voor kiezen om elk kind een stuk tape, binnenste buiten (dus met de plakkant naar buiten) om hun pols te doen. De mogen van de herfstvondsten uit hun eierdoos een prachtige herfstarmband maken!
De vaste hoeken
Ik behoud tijdens elk thema al mijn vaste hoeken. De huishoek en de bouwhoek zijn daar de twee grootste van. Deze vaste hoeken geef ik wel spelimpulsen passend bij het thema waar we aan werken. Het belangrijkste is dat de huishoek en bouwhoek kunnen communiceren met de themahoeken. Ze zijn vrij om elkaar te bezoeken om zo het spel te verbreden en verdiepen. De hoeken veranderen dus niet, maar het spel dat erin ontstaat wél.
Huishoek
De ramen van de huishoek worden beplakt met herfstblaadjes. Zo krijgt je hier al een herfstige sfeer. Maar tijdens de herfst wordt het ook kouder buiten. Dus de zomerse verkleedspullen verdwijnen uit de huishoek en er komen regenlaarzen, sjaals en een paraplu voor in de plaats. Denk ook eens aan echte theezakjes neerleggen. Die hebben zo'n heerlijk kruidige geur.
Bouwhoek
In de bouwhoek verandert er tijdens dit thema niet veel. Ook wel eens fijn om gewoon te kunnen bouwen wat je wil.
De thema hoeken
De themahoeken ontstaat vanuit de interesses en vragen van de kinderen. Samen geven we de hoek vorm en gedurende het thema mag deze steeds verder groeien en veranderen door nieuwe ideeën en ervaringen.
Herfsttafel
Op de herfsttafel kunnen de kinderen hun herfstvondsten kwijt. Dingen die ze in het weekend gevonden hebben, met buitenspelen of tekeningen die speciaal voor de herfst zijn gemaakt. Het kleed je klas gezellig aan, vergroot de betrokkenheid én zorg voor passieve en actieve woordenschat rondom de herfst.
De onderzoekshoek
Dit is een hoek op je kiesbord, hier kunnen bijvoorbeeld 2 kinderen tegelijk spelen.
Heb je buiten een mooi blaadje gevonden? Neem het mee naar de onderzoekshoek. Welke kleuren zie je in het blaadje. Kun je zien van welke boom het blaadje is afgevallen? Hoe ruikt en voelt het blad?
Leren doen we met al onze zintuigen, maak daar in de onderzoekshoek ruimte voor!
De boswachtershut
Dit is een hoek op je kiesbord, hier kunnen bijvoorbeeld 2 kinderen de boswachter spelen.
Misschien ben je nog op zoek naar een leuk rollenspel binnen het thema herfst. Als je aan de herfst denkt, denk je natuurlijk ook aan het bos. Maar wie zorgt er eigenlijk voor het bos? En wat doet een boswachter allemaal?
In de boswachtershut kunnen de kinderen zelf in de rol van boswachter kruipen. Met een verrekijker kijken ze naar buiten: wat is er allemaal te zien op het schoolplein? Vliegen er nog vogeltjes rond? Of zien ze misschien een mooi herfstblad van de boom vallen?
Een boswachter moet natuurlijk ook veel weten over het bos. Leg daarom een tablet in de boswachtershut met een blad vol QR-codes. Achter de QR-codes kun je bijvoorbeeld voorleesboeken en educatieve filmpjes over de herfst, dieren en het bos verstoppen. Zo kunnen de kinderen zelf op ontdekkingstocht gaan en meer leren over hun werk als boswachter.
Maar een boswachter houdt ook rekening met de bezoekers van het bos! Door een staafdiagram te maken, kan de boswachter onderzoeken wat mensen het leukste vinden aan het bos. Houden ze vooral van de dieren, de bomen of juist van de paddenstoelen? Met de uitkomsten kunnen de kinderen bedenken hoe ze het bos nóg aantrekkelijker kunnen maken voor bezoekers.
Het bosrestaurant
Dit is een hoek op je kiesbord, hier kunnen bijvoorbeeld 2 kinderen ober spelen.
In bijna elk thema kun je wel een restaurant maken. Als de kinderen uit de huishoek een gezellige herfstwandeling in het bos hebben gemaakt. Kunnen ze even een warm kopje thee drinken in het café in het bos. Daar kun je de focus leggen op taal, maar natuurlijk ook op rekenen.
Activiteiten
Taal
- Een herfstkwartet. Het originele kwartetspel maar dan zijn de kinderen spelenderwijs aan het oefenen met actieve woordenschat rondom de herfst.
- Herfstliedjes zingen! Bijvoorbeeld 'de spin wiedewin', of 'tikke takke regen', of 'eekhoorn met je lange staartje', of 'herfst, wat heb je te koop?'.
- Raadstoel op gynzy: Een soort Wat ben ik?, maar dan op het digibord! De leerkracht neemt plaats op de raadstoel met de rug naar het digibord, zodat zij de afbeelding niet kan zien. Op het bord verschijnt een afbeelding en de kinderen geven om de beurt hints. Aan de hand van de aanwijzingen probeert de leerkracht te raden wat er op het bord staat.
- Print een plaatplaat zwart wit uit op A3. Vertel een verhaal over de praatplaat. Als de kinderen iets horen wat ze zien op de plaat mogen ze het inkleuren.
Rekenen
- Delen en verdelen met kastanjes. Leg een aantal kastanjes in het midden van je (kleine) kring, de kinderen mogen ze pakken. Dat wordt graaien! Is het nu eerlijk? Waarom niet? Heeft iemand meer, of minder? Hoe krijgen we er evenveel?
- Splitsen met kastanjes
-
En meer!
- Vrij knutselen in het atelier met herfstmateriaal van buiten.
- Met de speelparachute naar buiten. Verzamel allemaal blaadjes op het doek en laat de blaadjes samen vliegen. Zorgt voor veel plezier en samenwerken.
- Schrijf met Woody's schrijfpatronen op tafel. De kinderen leggen met hun handen of houten pincet de kastanjes op de patronen.
Knustelinspiratie
Paddenstoel vouwen
Eikeltje vouwen
Pompoen stempelen met appel
Snij een appel door de midden en gebruik deze als stempel. De ogen, mond en neus maken de kinderen met een penseel en zwarte verf. Ook het groene steeltje wordt met een penseel gemaakt, maar dan met groene verf!
Accordion Item 4
Tuff tray idee
Een Tuff Tray is ideaal om kinderen op een speelse en onderzoekende manier met het thema bezig te laten zijn. Je kunt de inhoud steeds aanpassen aan het thema én aan wat de kinderen op dat moment interessant vinden. Denk aan voelen, sorteren, ontdekken, rekenen, bouwen of fantasiespel. Met een paar materialen maak je zo een kleine speel- en ontdekwereld waarin kinderen zelfstandig aan de slag kunnen.
En nog meer...
Vraag ouders vooral om hulp tijdens het appelflappen bakken of appelmoes maken. De kinderen kunnen aan de slag met een stappenplan en een ouder ondersteunt bij de veiligheid en lastigere stappen. Die geur van warme appel en kaneel in de klas doet je helemaal denken aan de herfst!
Wij hebben een elektrisch oventje op school, ook ideaal met kruidnootjes bakken. Maar je kunt ook prima aan ouders een paar airfryers te leen vragen. Werkt net zo makkelijk.
De afsluiting
??
Materialen
Het liefst is alles wat ik aanbied helemaal ondergedompeld in het thema. Ik maak veel materialen zelf en deel ze dan ook heel graag met jullie! Van spelletjes tot werkbladen en andere printbare materialen: ze zijn allemaal kleuterklaar!
Klik op de afbeelding om naar het bestandje te gaan!
Benieuwd naar hoe ik andere thema's aanpak? Bekijk het thema 'Op de camping' eens!